หลายคนที่เจอคำว่า “PU” บนป้ายสินค้าหรือในโรงงาน อาจไม่รู้ว่าจริง ๆ แล้วมันย่อมาจากคำเต็มว่าอะไร และคำนั้นแปลว่าอะไรกันแน่ บทความนี้อธิบายแบบง่าย ๆ ให้เข้าใจตรงนี้ก่อน
1. PU ย่อมาจาก “Polyurethane”
PU คือชื่อย่อของคำว่า Polyurethane (อ่านว่า พอลิ-ยู-รี-เทน หรือที่คนไทยมักเรียกทับศัพท์ว่า “โพลียูรีเทน”) ซึ่งเป็นชื่อของวัสดุสังเคราะห์ชนิดหนึ่ง
2. แยกคำออกมาดู: Poly + Urethane
ชื่อนี้เกิดจากการรวมคำสองคำเข้าด้วยกัน
- Poly มาจากภาษากรีก แปลว่า “หลาย” หรือ “มาก” (คำเดียวกับที่ใช้ในคำว่า Polymer หรือ Polygon)
- Urethane เป็นชื่อของสารเคมีชนิดหนึ่งที่ถูกตั้งชื่อขึ้นตั้งแต่ปี 1833 โดยนักเคมีชาวฝรั่งเศส
เมื่อรวมกันแล้ว Polyurethane จึงมีความหมายตรงตัวประมาณว่า “สารที่เกิดจากการนำหน่วยยูรีเทนมาต่อกันหลาย ๆ หน่วย”
3. Urethane คืออะไรในทางเคมี (แบบง่าย ๆ)
Urethane ไม่ใช่ชื่อของวัสดุที่เราจับได้ แต่เป็นชื่อของ “จุดเชื่อม” ทางเคมีจุดหนึ่งที่เชื่อมโมเลกุลสองส่วนเข้าด้วยกัน เปรียบง่าย ๆ เหมือนข้อต่อของโซ่ ถ้าเรานำข้อต่อแบบนี้มาต่อกันเป็นสายโซ่ยาว ๆ จำนวนมาก ก็จะได้เป็นวัสดุที่เรียกว่า Polyurethane นั่นเอง
4. คำนี้ถูกนำมาใช้ตั้งแต่เมื่อไหร่
แม้คำว่า “Urethane” จะถูกตั้งชื่อมาตั้งแต่ปี 1833 แต่คำว่า “Polyurethane” ที่ใช้เรียกวัสดุสังเคราะห์แบบที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน เพิ่งถูกตั้งชื่อและคิดค้นขึ้นในปี 1944 นี้เอง ถือว่าเป็นวัสดุที่ค่อนข้างใหม่เมื่อเทียบกับยางธรรมชาติที่มนุษย์ใช้กันมานานหลายร้อยปี
สรุป
PU หรือ Polyurethane ไม่ใช่ชื่อที่ซับซ้อน แต่เป็นชื่อที่บอกตรง ๆ ว่าวัสดุนี้เกิดจากการนำ “หน่วยยูรีเทน” มาต่อกันหลาย ๆ หน่วยจนกลายเป็นสายโซ่ยาว การเข้าใจที่มาของชื่อนี้ช่วยให้เห็นภาพง่ายขึ้นว่า PU คือวัสดุที่ถูกออกแบบและสังเคราะห์ขึ้นมาโดยเฉพาะ ไม่ใช่วัสดุที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติแบบยางพารา
บทความโดย คุณกิม ไชยพิมุกต์
